Geld maakt gelukkig
(Talkies Magazine, Mia de Keersmaeker, november 2006)

De Lotto raadt winnaars aan zich niet bekend te maken. De Nederlandse coach en psycho-sociaal therapeute Sabine Overtoom vindt dit advies gegrond. In haar praktijk ziet ze zowel ‘nieuwe’ als ‘oude’ rijken worstelen met identiteitsvraagstukken. Rijken zijn ook maar mensen, blijkt. Sabine Overtoom (1957), die 12 jaar geleden in Huizen haar eigen praktijk startte, werkte eerst met multiproblem gezinnen. Ze deed er veel mensenkennis op en kreeg er zicht op het functioneren van mensen in contexten, systemen en organisaties. Die ervaringen komen haar goed van pas in ‘Mental Business,’ haar eigen praktijk, waar ze veel te maken krijgt met (top-)managers uit het nationale en het internationale bedrijfsleven. De coach en therapeute ziet ook dat veel mensen met geld met problemen worstelen. Om hulp vragen is dikwijls taboe. Pas als ze vast zitten komen ze bij haar over de vloer. Beter is het om zo snel mogelijk hulp te zoeken. Een vergelijking die ze doortrekt naar leidinggevende mensen. Op dat gebied schelen de doelgroepen blijkbaar niet zoveel.

‘Arme’ rijken

Sabine Overtoom maakt wel degelijk een onderscheid tussen ‘nieuwe’ en ‘oude’ rijken. Vooral mensen die niet gewend zijn om veel geld te hebben en het ineens krijgen, kunnen het daar moeilijk mee hebben. Dat eind jaren negentig, met de internethype, jongeren van 23 jaar bijvoorbeeld de levensstandaard van een zestigjarige bezaten, vond ze verontrustend. Het verwonderde haar dan ook niet dat een aantal van hen in de knel kwam. Zakelijk waren deze jongeren in één klap volwassen geworden, maar emotioneel waren ze niet meegegroeid. Nieuwe rijken zijn vaak in de veronderstelling dat alles inwisselbaar is. En dan heeft Sabine Overtoom het niet alleen over het materiële, ze kopen tevens contacten, omdat ze niet meer weten hoe ze een relatie moeten onderhouden, scheidingen komen vaker voor. Aan veel geldbezit is er tevens macht en status verbonden. Om dan met je twee voeten op de grond te blijven, moet men sterke schouders hebben. De prangende vraag of de anderen hen benaderen om wie ze zijn of vanwege hun geld ligt steeds op de loer. Als ze in de kroeg trakteren, vindt iedereen dat vanzelfsprekend, doen ze dat niet dan zijn ze gierig. Bij ‘oud’ geld is het leven gericht op het beheren en consolideren van het familiekapitaal. Het hebben van geld is geen taboe, maar men geeft het niet zomaar uit. Het is bedoeld om aan de volgende generatie door te geven. Een druk die psychologisch enorm kan doorwegen, geld is er als het ware met schuld beladen. Het losweken van familiebanden is in zulke situaties zeer moeilijk, maar ook het kapitaal veilig stellen voor jezelf als kind is zwaar om te torsen. Scheiden ligt er moeilijker en wordt er aanzien als een verkwanseling van het familiekapitaal. Bij oud geld is er dan tevens de verwarring over de vraag of iemand wordt gewaardeerd omwille van zijn familievermogen of dat het om henzelf gaat. Het gevoel om daadwerkelijk te moeten bewijzen dat men het familiekapitaal waard is, is in vele gevallen voor deze mensen reëel aanwezig, vooral door het meekijken van ouders, broers, zussen en andere directe aandeelhouders. Rijken mogen niet klagen, ze hebben geen verlangens of verdriet. Want ze hebben immers alles al. Zelfs het zich eenzaam voelen in hun ‘rijke bestaan’ lijkt dikwijls een niet toegestaan gevoel.

Communicatie

In haar therapie wil Sabine Overtoom de lasten in lusten transformeren, het ondraaglijke moet weer draaglijk worden. Ze luistert vooral naar wat niet gezegd wordt, en probeert taal te geven aan onuitgesproken gedachten en gevoelens. Tijdens het coachen, probeert ze de mensen assertiever op te stellen. Volgens haar moeten ze hun eigenwaarde loskoppelen van het geld. Beseffen dat ze iemand zijn door wat ze doen, niet door wat ze bezitten. Ze moeten met het geld een relatie aangaan. Soms kloppen rijke families aan bij een vertrouweling van de bank, die het vermogen beheert. Toch is het beter om zelf zo actief mogelijk met het geld om te gaan, pas dan krijgt men een betere notie van de waarde ervan. Pas dan ontdekt men dat genieten van geld mag en kan en op de duur wordt die houding vanzelfsprekend.


Mental Business