Hormonaal gedreven bestuurders
(NCD Nieuws, april 2005)

U kent het vast wel, een groot verlangen naar een lang gekoesterde liefde of de verwezenlijking van een droom. Om de liefde te veroveren of de droom te realiseren, zorgt u er ondermeer voor op de juiste recepties en partijen aanwezig te zijn, gezien en gehoord te worden. En dan kijkt men naar u en wordt er geluisterd! En wel door de juiste mensen. Het flirtspel kan beginnen. Adrenaline en nor-adrenaline (een gelukshormoon) gieren door uw lijf. Deze hormonen helpen om acties voor te bereiden en vergroten het vermogen om spannende uitdagingen (bijvoorbeeld de liefde te veroveren of droom te verwezenlijken) het hoofd te bieden. Om 03.00 uur s’ nachts ligt u nog klaarwakker, vol gedachten en ideeën. Maar vermoeidheid heeft geen vat op u. Sterker nog, u bruist van de energie. U kunt zich zonder moeite, met gemak focussen op uw liefde, uw droom. Uw stemming is opgewekt, haast euforisch en alles loopt als een trein. Aan de andere kant groeit u bij het idee dat de ander ook in u geïnteresseerd is geraakt…de verovering/de verwezenlijking nabij? Met de oplopende spanning voelt u ook een sterke behoefte om te vrijen en dit helpt weer om de ergste spanning te reguleren. U herkent zich al in deze beschrijving van een emotionele toestand? Herkent u dan ook dat mensen in uw directe omgeving u beginnen te missen en merken dat uw aandacht voor hen nu (nog?) verder is afgenomen. Een paar geheime meetings verder bereikt de spanning een hoogtepunt …er wordt een overeenkomst getekend…de overname is een feit!! U bent hiermee directeur geworden van een concurrerend bedrijf, de liefde is veroverd en de droom is verwezenlijkt! Dan volgt openbaarmaking aan de ondernemingsraad en aan de pers.De werknemers worden natuurlijk ook ingelicht. U kunt uw geluk niet op en vindt precies de juiste woorden op het juiste moment. Kortom u staat in het middelpunt van de belangstelling en weet zich nu ook geheel gesteund door het thuisfront.

Bovenstaande is een niet ongewone situatie, zeker niet voor mensen die zich bewegen aan de top. Wat er in feite met de persoon in de beschreven situatie gebeurde, was dat hij/zij in een ‘state of flow’ verkeerde. Dit gevoel van onoverwinnelijkheid wordt voornamelijk door de positieve stresshormonen, adrenaline, noradrenaline en dopamine gevoed. Deze gelukshormonen doen mensen tot ongekende hoogten stijgen en komen vrij bij bijvoorbeeld een overname, een overwinning of als er veel geld in het verschiet ligt. Zij geven dezelfde stimulerende fysiologische effecten te zien als bij verliefdheid. De kenmerkende effecten zijn: slapeloosheid, verlies van eetlust, intense energie en een enorm vermogen tot focussen, geconcentreerde aandacht. Sommige mensen raken verslaafd aan deze ‘state of flow’. Om dit geluksgevoel vast te houden hebben ze steeds meer middelen nodig om de positieve effecten van de gelukshormonen te bereiken. Gebruik van koffie, alcohol, cola, pepmiddelen, nicotine en slaapmedicatie nemen toe. Ook gaat men snel weer op zoek naar een volgende kick of avontuur. Ondertussen holt men zichzelf uit, doordat bij langdurige stress het hormoon cortisol ‘om de hoek komt kijken’. Dit pleegt een aanslag op het immuunsysteem, het concentratievermogen, het korte termijn geheugen en de emotionele stabiliteit. Wanneer men voortdurend in de hoogste versnelling doorraast zonder af en toe terug te schakelen, gebeuren er ongelukken. Een effectievere en gezondere manier om deze gelukshormonen in de lucht te houden is door ‘op te slomen’ en tijd te nemen voor reflectie. Opslomen betekent een ding tegelijk doen en met aandacht. Als u eet bent u bezig met eten en dus niet op hetzelfde moment ook nog eens de krant aan het lezen, radio aan het luisteren en aan het bellen. Als u een puberzoon of –dochter heeft “chill eens ff’ (= hangen op de bank) met ze mee. Loop in cadans met uw tweejarig kind of beweeg in stijl met uw bejaarde ouder. Sporten en het bedrijven van de liefde houden die verslavende gelukshormonen ook in stand. Af en toe in een lagere versnelling of zelfs in z’n vrij, 60 minuten verspreid over de dag, maakt van u een rijk en gezond mens ook voor uw omgeving. Daarnaast komt het de productiviteit en kwaliteit van uw onderneming ten goede. Hormonen en besturen, een kwestie van bijsturen.

Sabine Overtoom


Mental Business